Nằm nép mình bên hồ Dầu Tiếng thuộc xã Tân Thành (tỉnh Tây Ninh), khu dân cư đặc biệt này từ lâu được người dân địa phương gọi bằng cái tên quen thuộc “xóm Việt kiều”. Hàng trăm hộ dân từng sinh sống nhiều năm ở Campuchia, sau khi hồi hương đã chọn nơi đây làm chốn dừng chân, dựng nên những căn nhà sàn đơn sơ ven mép nước để bắt đầu cuộc sống mới.
Nhìn từ xa, những mái nhà lợp tôn cũ kỹ nằm san sát nhau như đang tựa lưng vào mặt hồ rộng lớn. Cuộc sống của cư dân nơi đây gắn chặt với con nước, với những chuyến đánh bắt cá mỗi ngày và những công việc làm thuê bấp bênh.
Từ những căn nhà sàn dựng tạm ven mép nước, tiếng máy ghe nổ giòn vang lên giữa không gian tĩnh lặng, những người đàn ông mang theo lưới, chài... rồi lặng lẽ xuôi ghe ra lòng hồ, bắt đầu một ngày mưu sinh mới.
Khi mặt trời dần nhô lên khỏi đường chân trời, cả vùng hồ khoác lên mình sắc vàng óng ánh. Trong làn sương sớm còn bảng lảng, những chiếc ghe nhỏ lần lượt quay về bến sau nhiều giờ lênh đênh trên mặt nước.
Thành quả của một ngày lao động đôi khi chỉ là vài ký cơm, cá mè hay cá lóc còn tươi rói trong khoang ghe. Số cá đánh bắt được sẽ được bán cho thương lái hoặc mang ra các chợ địa phương tiêu thụ. Những hôm gặp luồng cá lớn, thu nhập đủ để trang trải cuộc sống gia đình. Nhưng cũng không ít ngày, người dân trở về với chiếc ghe gần như trống rỗng.
Đôi bàn tay chai sần vì năm tháng dâng lưới trên hồ Dầu Tiếng, anh Hai Lớn chậm rãi vá lại tấm lưới vừa được thu lên từ mặt nước. “Nguồn cá giờ không còn nhiều như trước. Có những hôm đi từ tờ mờ sáng đến chiều muộn, thu được chỉ vài ký cá. Nghề hồ bạc lắm nhưng bỏ thì không biết làm gì”, anh Hai Lớn tâm sự.
Dẫu cuộc sống còn nhiều vất vả, những cư dân hồi hương vẫn kiên trì bám trụ.
Trong những căn nhà đơn sơ dựng trên cọc gỗ ven hồ, tiếng trẻ con nô đùa vẫn vang lên mỗi chiều.
Người lớn vẫn miệt mài lao động với mong muốn con em mình có điều kiện học hành, có tương lai ổn định hơn.
Hồ Dầu Tiếng trở thành nơi cưu mang những phận người xa xứ. Từ những mái chòi tạm bợ ban đầu, dần dần hình thành nên một cộng đồng dân cư đông đúc. Dù còn thiếu thốn về điều kiện sinh hoạt, nhiều gia đình vẫn xem nơi đây là nơi họ có thể an cư sau nhiều năm tha hương.
Giữa mênh mang sóng nước hồ Dầu Tiếng, “xóm Việt kiều” vẫn tồn tại như một lát cắt đặc biệt của cuộc sống. Nơi đó có những con người đang từng ngày lao động để xây dựng tương lai bằng chính đôi tay của mình.
Khu dân cư đặc biệt này bắt đầu hình thành từ giai đoạn 2016 - 2018, khi nhiều gia đình người Việt đang mưu sinh tại Campuchia quyết định trở về quê hương sau nhiều năm tha hương. Không đất sản xuất, không nhiều tài sản tích lũy, họ tìm đến vùng ven hồ Dầu Tiếng và được chính quyền địa phương tạo điều kiện dựng những căn nhà sàn tạm để ổn định cuộc sống.
Từ những mái chòi đơn sơ ban đầu, theo thời gian đã hình thành nên một cộng đồng dân cư đông đúc, được người dân địa phương quen gọi bằng cái tên "xóm Việt kiều". Đến nay, phần lớn cư dân nơi đây vẫn sống dựa vào nghề đánh bắt thủy sản, lao động thời vụ và các công việc phổ thông để mưu sinh.